Kominy – Polska norma

Kominy – Polska norma

UKD 624.027

POLSKA NORMA
Numer: PN-89/B-10425
Tytuł: Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły – Wymagania
techniczne i badania przy odbiorze
Grupa ICS:91.060.40 91.140.30

1. WSTĘP

1.1. Przedmiot normy. Przedmiotem normy są wymagania techniczne i badania wykonywane przy odbiorze przewodów dymowych, spalinowych i wentylacji grawitacyjnej, murowanych z cegły,

zwanych dalej przewodami.
1.2. Zakres stosowania normy. Norma dotyczy przewodów w budynkach mieszkalnych oraz w budynkach zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej.

Norma nie dotyczy przewodów odprowadzających spaliny z urządzeń grzejnych o mocy powyżej 45 kW i przewodów zbiorczych.

2. PODZIAŁ

W zależności od funkcji, jakie spełniają przewody rozróżnia się następujące ich rodzaje:

a) przewody dymowe odprowadzające spaliny z węglowych trzonów kuchennych i pieców ogrzewczych,

b) przewody spalinowe odprowadzające spaliny z urządzeń gazowych,

c) przewody wentylacyjne indywidualne o jednym wlocie, odprowadzające powietrze z pomieszczeń ponad dach budynku,

d) przewody dymowe awaryjne.
3. WYMAGANIA

3.1. Dokumentacja. Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne należy wykonywać zgodnie z dokumentacją techniczną.

3.2. Materiały
3.2.1. Cegła. Do wykonywania przewodów należy stosować cegłę pełną wypalaną z gliny klasy 150 lub 100 wg PN-75/B-12001.

Dopuszcza się cegłę wapienno-piaskową klasy 150 wg PN-75/B-12003 do wykonywania przewodów wentylacyjnych.

3.2.2. Zaprawy. W zależności od nośności muru z przewodami należy stosować zaprawy o markach od 1,5 do 3,0. Zaleca się stosowanie zapraw wg PN-90/B-14501.

3.3. Wykonanie przewodów
3.3.1. Drożność. Przewody powinny być drożne na całej swej długości.

3.3.2. Prowadzenie przewodów
3.3.2.1. Przewody dymowe należy prowadzić od otworów wycierowych do wylotów komina lub nasady kominowej wg dokumentacji technicznej (rys. 1). Otwory wycierowe usytuowane w piwnicy

powinny znajdować się na poziomie od 1,0 ÷ 1,2 m od podłogi oraz powinny być zamknięte szczelnymi drzwiczkami wykonanymi z materiałów niepalnych.

Dolna krawędź otworu wycierowego przewodów z palenisk usytuowanych w pomieszczeniach, w których znajduje się wlot, powinna znajdować się na wysokości 0,3 m od podłogi. Otwory wycierowe

powinny być łatwo dostępne, mieć osadnik na sadze i być zamknięte szczelnymi drzwiczkami (rys. 2).

Rys. 1. Usytuowanie wlotów i wylotów przewodów
Rys. 2. Otwór wycierowy w kuchni

Przed paleniskami pieców podłoga wykonana z materiałów palnych powinna być zabezpieczona blachą o wymiarach co najmniej 40×50 cm.

Otwory wycierowe przewodów prowadzonych w dwóch rzędach, usytuowane z jednej strony muru, powinny być umieszczone jak na rys. 3.
Rys. 3. Otwory wycierowe przy podwójnym rzędzie przewodów

Wyloty przewodów dymowych należy wykonywać wg następujących zasad:

– przy dachach płaskich o kącie nachylenia połaci dachowych nie większym niż 12°, niezależnie od konstrukcji dachu, wyloty przewodów powinny znajdować się co najmniej o 0,6 m wyżej od poziomu

kalenicy lub obrzeży budynku przy dachach wgłębionych (rys. 4a),

– przy dachach stromych o kącie nachylenia połaci dachowych powyżej 12° i pokryciu:

a) łatwo zapalnym, wyloty przewodów powinny znajdować się na wysokości co najmniej o 0,6 m wyżej od poziomu kalenicy (rys. 4b),

b) niepalnym, niezapalnym i trudno zapalnym, wyloty przewodów powinny się znajdować co najmniej o 0,30 m wyżej od powierzchni dachu oraz w odległości mierzonej w kierunku poziomym od tej

powierzchni co najmniej 1,0 m (rys. 4d).
Przy usytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę)1), dla prawidłowego działania przewodów, ich wyloty powinny znajdować się ponadto:

a) ponad płaszczyzną wyprowadzoną pod kątem 12° w dół od poziomu najwyższej przeszkody (zasłony) dla kominów znajdujących się w odległości od 3 do 10 m od tej przeszkody przy dachach

stromych (rys. 4c),
b) co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości od 1,5 do 3,0 m, od przeszkody (rys. 4c),

c) co najmniej o 0,3 m wyżej od górnej krawędzi przeszkody (zasłony) dla kominów usytuowanych w odległości do 1,5 m od tej przeszkody (rys. 4c).

Rys. 4. Usytuowanie wylotów komina

3.3.2.2. Przewody spalinowe należy prowadzić od otworów rewizyjnych do wylotów komina lub nasady kominowej wg dokumentacji technicznej. Otwory rewizyjne powinny znajdować się na

poziomie 0,4 m poniżej wlotu do przewodu (rys. 1). Wyloty przewodów powinny znajdować się jak w 3.3.2.1.

3.3.2.3. Przewody wentylacyjne należy prowadzić od wlotu do wylotu komina (rys. 1). W kominach powinny być wykonane boczne otwory wylotowe. Dopuszcza się wykonywanie górnych otworów

wylotowych, pod warunkiem stosowania nasad blaszanych nad wylotem.

3.3.2.4. Przewody dymowe awaryjne. Przewody dymowe awaryjne powinny być prowadzone jak przewody dymowe.

3.3.3. Kierunek prowadzenia przewodów powinien być pionowy. Dopuszcza się odchylenie przewodów od kierunku pionowego nie więcej niż 30° (rys. 5). Za zgodą terenowego organu

administracji państwowej, właściwego w sprawach pozwoleń na budowę, dopuszcza się odchylenie przewodów od kierunku pionowego do 45°, pod warunkiem umieszczenia na załamaniach

przewodów, otworów rewizyjnych zamkniętych szczelnymi drzwiczkami (rys. 6).
Rys. 5. Odchylenie przewodu do 30° od pionu

Powierzchnie wewnętrzne przewodów w miejscach załamań należy zabezpieczyć przed uderzeniem kuli kominiarskiej ochraniaczami stalowymi wykonanymi z prętów lub blachy stalowej i

zamocowanymi zgodnie z dokumentacją techniczną.

Rys. 6. Otwory rewizyjne przy odchyleniu przewodu powyżej 30° ÷ 45° od pionu

Długość przewodu biegnącego w kierunku odchylonym od pionu nie powinna przekraczać 2,0 m. Odchylenie przewodu od pionu wynikające z niedokładności wykonania nie powinno być większe niż

dla spoinowanych powierzchni muru wg PN-68/B-10020.
3.3.4. Wielkość przekroju przewodów. Przewody powinny mieć na całej swej wysokości, łącznie z przejściami przez stropy i wieńce, jednakowy przekrój określony w dokumentacji, jednak nie

powinny być mniejsze niż 14×14 cm (1/2×1/2 cegły ze spoinami). Przewody powinny mieć w przekroju kształt kwadratu lub prostokąta. Odchyłki od określonych w dokumentacji wymiarów przewodów,

wynikające z niedokładności ich wykonania, nie powinny przekraczać +1,0 i -0,5 cm.

3.3.5. Grubość przegród. Przegrody z cegły między poszczególnymi przewodami oraz pomiędzy tymi przewodami a licem muru wewnętrznego powinny być o grubości co najmniej 1/2 cegły (12 cm).

Przegrody pomiędzy przewodami a zewnętrznym licem muru zewnętrznego powinny być o grubości co najmniej 1 cegły (25 cm); zaleca się stosowanie w tym przypadku izolującej termicznie szczeliny

powietrznej (rys. 7).

Rys. 7. Izolacja przewodów w ścianie zewnętrznej

3.3.6. Wiązanie cegieł w murze z przewodami. Spoiny pionowe jednej warstwy cegieł powinny być pokryte pełnymi powierzchniami cegieł następnej warstwy. W powierzchniach wewnętrznych

przewodów powinno być jak najmniej spoin pionowych, jeśli na to pozwalają warunki, powinny się znajdować tylko w narożnikach przewodów. Cegły stanowiące przegrody pomiędzy poszczególnymi

przewodami powinny być jednym końcem osadzone w prostopadle do nich położonych ściankach zewnętrznych (rys. 8).

W przypadkach koniecznych dopuszcza się odstępstwa wynikające z warunku prawidłowego wiązania w murze.
Rys. 8. Prawidłowe wiązanie cegieł w murze z przewodami

Stosowanie cegły ułamkowej dopuszczalne jest tylko w koniecznych przypadkach zachowania wiązania cegieł w murze z przewodami.

Warstwy cegieł w przewodach odchylonych od kierunku pionowego powinny być ułożone prostopadle do kierunku przewodu (rys. 5).

3.3.7. Kształt i wymiary zewnętrzne murów z przewodami powinny być zgodne z dokumentacją oraz wymaganiami wg PN-68/B-10020.

3.3.8. Wypełnienie spoin. Wszystkie spoiny w murach z przewodami powinny być całkowicie wypełnione zaprawą.

3.3.9. Powierzchnie przewodów powinny być gładkie, łącznie ze spoinami i bez występów lub wklęśnięć.

Cegły tworzące powierzchnie przewodów (szczególnie cegły ułamkowe) powinny być ułożone gładkimi częściami do przewodów. Nie należy tynkować wewnętrznych powierzchni przewodów.

Trzony kominowe powinny być rapowane lub tynkowane na całej wysokości poza odcinkami przechodzącymi przez stropy ogniotrwałe.

Kominy ponad dachem powinny być otynkowane lub spoinowane.
3.3.10. Szczelność. Przewody powinny być szczelne.
3.3.11. Wyposażenie otworów wycierowych i rewizyjnych. Otwory wycierowe przewodów dymowych lub dymowych awaryjnych znajdujące się u ich spodu lub na poddaszach należy zaopatrzyć w

podwójne szczelne drzwiczki żeliwne lub stalowe z zamknięciem kluczowym lub zakrętkowym, osadzone na zaprawie cementowej.

Otwory rewizyjne znajdujące się u spodu przewodów spalinowych należy zaopatrzyć w żeliwne lub stalowe szczelne drzwiczki z zamknięciem.

3.3.12. Wloty do przewodów
3.3.12.1. Wloty dymowe. Trzony kuchenne i piece ogrzewcze powinny być połączone z przewodami dymowymi kształtkami ceramicznymi, kamionkowymi lub żeliwnymi, nachylonymi ku dołowi w

kierunku pieca. Przenośne trzony kuchenne i piece mogą mieć połączenie z przewodem wykonane z blachy stalowej o grubości nie mniejszej niż 2 mm. Wlot do przewodu powinien być szczelny,

zaopatrzony w rozetkę z blachy z kołnierzem szerokości 30 mm i nie powinien zwężać przekroju przewodu. Zaleca się stosowanie rur zapiecowych wg BN-85/4817-12. Wlot do przewodu dymowego

awaryjnego, w czasie jego użytkowania jako przewodu wentylacyjnego, należy zaopatrzyć w kratkę wentylacyjną wg 3.3.12.3.

3.3.12.2. Wloty spalinowe. Połączenie z przewodem spalinowym pieców gazowych, kąpielowych lub innych urządzeń gazowych wymagających odprowadzenia spalin do przewodu spalinowego

należy wykonać ze szczelnie połączonych rur z blachy stalowej ocynkowanej. W miejscu wejścia rury spalinowej należy osadzić w murze rozetkę blaszaną, ściśle pasującą do średnicy rury.

Połączenie rury spalinowej z przewodem spalinowym należy wykonać bez zmniejszenia przekroju przewodu.

3.3.12.3. Wloty wentylacyjne. Otwory wlotowe do przewodów wentylacyjnych o regulowanym stopniu otwarcia zgodnie z wymaganiami p. 5.1.4 normy PN-83/B-03430.

3.3.13. Wyloty przewodów należy wyprowadzić ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed zadmuchiwaniem, zgodnie z 3.3.2.1. Wierzch kominów powinien być nakryty czapką betonową

zbrojoną z okapnikiem odizolowaną warstwą papy. W rejonach występowania silnych wiatrów, np. halnych, należy instalować na wylotach przewodów nasady kominowe. Na pozostałych terenach

zaleca się instalowanie nasad kominowych przy usytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę).

3.3.14. Prawidłowość ciągu. Dobrze wykonane przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne powinny dawać naturalny ciąg powietrza ku górze (ssanie), zapewniający ujście przez przewody spalin

lub zużytego powietrza ponad dach.
3.3.15. Zmiana funkcji przewodów. Przy zmianie przewodów wentylacyjnych na dymowe lub spalinowe należy je dostosować do wymagań określonych dla tych przewodów.

Przewodów wentylacyjnych wykonanych z cegły wapienno-piaskowej nie należy zmieniać na przewody dymowe lub spalinowe.

4. BADANIA

4.1. Rodzaje badań
4.1.1. Badanie materiałów należy przeprowadzać na podstawie zapisów w dzienniku budowy i innych dokumentów stwierdzających zgodność materiałów z wymaganiami dokumentacji oraz z

powołanymi normami.
4.1.2. Badania przewodów powinny obejmować sprawdzenie:
a) drożności przewodów (3.3.1),
b) prawidłowość prowadzenia przewodów (3.3.2),
c) kierunku przewodów (3.3.3),
d) wielkości przekroju przewodów (3.3.4),
e) grubości przegród (3.3.5),
f) wiązania cegieł (3.3.6),
g) kształtu i wymiarów zewnętrznych murów z przewodami (3.3.7),

h) wypełnienia spoin oraz stanu powierzchni przewodów (3.3.8 ÷ 9),

i) szczelności przewodów (3.3.10),
j) wyposażenia otworów wycierowych i rewizyjnych (3.3.11),
k) wlotów do przewodów (3.3.12),
l) wylotów przewodów (3.3.13),
m) prawidłowości ciągu (3.3.14).
4.2. Warunki przystąpienia do badań
4.2.1. Warunki ogólne. Badania przewodów należy przeprowadzać:

a) po wykonaniu stanu surowego budynku – badania wymienione 4.1.2 a) ÷ h),

b) po wykonaniu stanu wykończeniowego, przed podłączeniem trzonów kuchennych, pieców ogrzewczych i urządzeń gazowych – badania wymienione w 4.1.2 i) ÷ m) oraz w miarę potrzeby również a)

÷ h),
c) po podłączeniu wymienionych urządzeń – badania wymienione w 4.1.2 k) i m) oraz w miarę potrzeby również a) ÷ j).

Wszystkie przewody przedstawione do badań wg 4.1.2 a) ÷ h) powinny mieć na każdej kondygnacji pozostawione otwory kontrolne o wielkości nie mniejszej niż 14×14 cm, umieszczone na

wysokości około 50 cm od podłogi. Wszystkie przewody przy otworach wyciorowych, kontrolnych i rewizyjnych przy wlotach i wylotach powinny być oznaczone numerami, zgodnie z numeracją przyjętą

w dokumentacji.
W czasie sprawdzania szczelności przewodów i prawidłowości ciągu, wszystkie otwory zewnętrzne (np. okna i drzwi) powinny być zamknięte. Sprawdzenie prawidłowości ciągu należy

przeprowadzać, gdy temperatura powietrza w pomieszczeniach jest co najmniej o 10°C wyższa niż temperatura powietrza zewnątrz budynku.

4.2.2. Dokumenty warunkujące przystąpienie do badań technicznych przy odbiorze powinny odpowiadać wymaganiom wg 3.1.

4.3. Opis badań
4.3.1. Sprawdzenie drożności przewodów należy przeprowadzać za pomocą kominiarskiej kuli umocowanej na sznurze, spuszczonej do wylotu przewodu oraz obserwacji jej przebiegu we wlotach,

otworach rewizyjnych, kontrolnych i wycierowych.
4.3.2. Sprawdzenie prawidłowości prowadzenia przewodów przeprowadza się równocześnie ze sprawdzeniem drożności wg 4.3.1 oraz przez porównanie prowadzenia przewodów z dokumentacją.

4.3.3. Sprawdzenie kierunku przewodów przeprowadza się przez obserwację i pomiar zewnętrznych powierzchni muru z przewodami (kierunek przewodu widoczny z układu cegieł) i porównanie i

dokumentacją.
4.3.4. Sprawdzenie wielkości przekroju przewodów przeprowadza się za pomocą taśmy stalowej przez pomierzenie przewodu w otworach kontrolnych z dokładnością do 5 mm i porównanie z

dokumentacją.
4.3.5. Sprawdzenie grubości przegród przeprowadza się za pomocą dwóch listew włożonych do sąsiednich otworów kontrolnych i pomierzenie ich odległości taśmą stalową z dokładnością do 5

mm.
4.3.6. Sprawdzenie wiązania cegieł przeprowadza się wzrokowo przez obserwację lica muru z przewodami oraz obserwację wnętrza przewodu przez otwory kontrolne.

4.3.7. Sprawdzenie kształtu i wymiarów zewnętrznych murów z przewodami przeprowadza się zgodnie z PN-68/B-10020.

4.3.8. Sprawdzenie wypełnienia spoin oraz stanu powierzchni przewodów przeprowadza się wzrokowo przez obserwację lica muru i powierzchni wewnętrznej przewodów przez otwory kontrolne za

pomocą lustra i latarki elektrycznej.
4.3.9. Sprawdzenie szczelności przewodów przeprowadza się za pomocą łuczywa lub świecy dymnej przez wsunięcie do wlotu sprawdzanego przewodu, a po ukazaniu się dymu w wylocie – przez

zamknięcie wylotu i obserwację sąsiednich wylotów oraz wlotów w innych pomieszczeniach. W przypadku stwierdzenia wydobywania się dymu w obserwowanym wylocie lub wlocie należy w

przewód ten wpuścić obciążony na końcu biały sznur lub taśmę i powtórzyć próbę kopcenia, a następnie wydobyć sznur i w miejscu wskazanym przez okopcony odcinek sznura przeprowadzić

uszczelnienie przewodu.
4.3.10. Sprawdzenie wyposażenia otworów wycierowych i rewizyjnych przeprowadza się przez dokładne ich obejrzenie, próbę zamknięcia i otwarcia drzwiczek oraz próbę obruszania ich ręką.

4.3.11. Sprawdzanie wlotów do przewodów przeprowadza się przez dokładne ich obejrzenie, pomiary i porównanie z dokumentacją.

4.3.12. Sprawdzenie wylotów przewodów przeprowadza się analogicznie jak w 4.3.11.

4.3.13. Sprawdzenie prawidłowości ciągu przed podłączeniem urządzeń przeprowadza się za pomocą łuczywa lub palnika przez przystawienie go w odległości ok. 10 cm do wlotu przewodu i

stwierdzenie wyraźnego odchylenia się płomienia w kierunku wlotu. Sprawdzenie prawidłowości ciągu po podłączeniu urządzeń przeprowadza się przez próbne palenie i stwierdzenie prawidłowego

spalania się materiału opałowego.
4.4. Ocena wyników badań. Jeżeli badania wymienione w 4.1.1 i 4.1.2 dadzą wynik pozytywny, wykonane przewody należy uznać za zgodne z wymaganiami normy. W przypadku, gdy przynajmniej

jedno badanie da wynik ujemny, przewody te należy uznać za niezgodne z wymaganiami normy.

KONIEC

INFORMACJE DODATKOWE

1. Instytucja opracowująca normę – Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa.

2. Istotne zmiany w stosunku do PN-59/B-10425
a) określono wymagania dla wylotów kominowych usytuowanych w sąsiedztwie budynku lub innych elementów budynku stanowiących przeszkodę (zasłonę),

b) wyeliminowano cegłę wapienno-piaskową do wykonywania przewodów dymowych i spalinowych,

c) zwiększono grubość przegrody pomiędzy poszczególnymi przewodami wentylacyjnymi oraz pomiędzy przewodami wentylacyjnymi a licem muru z 1/4 (6 cm) do 1/2 (12 cm) cegły.

3. Normy i dokumenty związane
PN-83/B-03430 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej

PN-68/B-10020 Roboty murowe z cegły. Wymagania i badania przy odbiorze

PN-75/B-12001 Cegła pełna wypalana z gliny – zwykła
PN-75/B-12003 Cegły pełne i bloki drążone wapienno-piaskowe
PN-90/B-14501 Zaprawy budowlane zwykłe
BN-85/4817-12 Osprzęt piecowy i kuchenny. Rury zapiecowe
4. Normy międzynarodowe – brak.
5. Autor projektu normy – doc. mgr inż. Leonard Urban – Instytut Techniki Budowlanej przy współpracy inż. Ryszarda Leoniaka.

6. Deskryptory
0041689 Budynki
0975135 kanały dymowe
0868899 kanały spalinowe
0226055 wentylacja
0101896 murarstwo
0396727 wymagania
0852096 kontrola odbioru
7. Wydanie 2 – stan aktualny: czerwiec 1995 – uaktualniono normy związane oraz wprowadzono zmiany:

zmiana 1 – Biuletyn PKNMiJ nr 5/1992.
2011-11-26 23:18:20

Kontakt

KOMINKI: kominki@centrumkomina.pl
KOMINY: kominy@centrumkomina.pl

Kontakt

KOMINKI:  513 074 534
KOMINY: 504 255 588